ضرورت خودشناسی در کلام امام علی(ع)

منبع: yjc
 ۳۹ روز پیش - چهارشنبه, ۲۲ شهریور ۱۳۹۶ ۱۶:۰۰:۰۰ - گزارش محتوای نامناسب
امام علی (علیه السلام) فرمودند: هَلَکَ امْرُؤٌ لَمْ یَعْرِفْ قَدْرَهُ.آن کس که قدر خود را نشناسد هلاک می شود.

ضرورت خودشناسی در کلام امام علی(ع)به گزارش خبرنگارحوزه قرآن و عترت گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان؛امام علی (علیه السلام) فرمودند: هَلَکَ امْرُؤٌ لَمْ یَعْرِفْ قَدْرَهُ.آن کس که قدر خود را نشناسد هلاک می شود.

شرح و تفسیر حکمت 149 نهج البلاغه

امام علی(علیه السلام) در این کلام نورانی کوتاه و پرمعنایش به افرادی که از حدّ خود تجاوز می کنند هشدار می دهد می فرماید: «آن کسی که قدر خود را نشناسد هلاک می شود».

(هَلَکَ امْرُؤٌ لَمْ یَعْرِفْ قَدْرَهُ) می دانیم یکی از عمیق ترین غرایز انسان، دوست داشتن خویشتن است و بسیار می شود که بر اثر آن انسان قدر و منزلت خود را گم می کند جنبه های مثبت خویش را بسیار بیش از آنچه هست می پندارد و حتی گاهی جنبه های منفی خود را مثبت می انگارد. به همین دلیل بر جای خود تکیه نمی کند، بلکه خود را در جایی قرار می دهد که شایسته آن نیست و در آنجا گاه سخنانی می گوید که دین و دنیای او را بر باد می دهد، آبروی او را می ریزد، سرچشمه مفاسدی در جامعه می شود که نتیجه همه آنها هلاکت معنوی و مادّی است.

مثلاً کسی چند صباحی آموزش علوم دین را دیده و هنوز به مقام اجتهاد نرسیده خود را مجتهدی اعلم بداند و به استنباط احکام بنشیند و احکامی را آمیخته با اشتباهات فراوان برای این و آن بازگو کند و عبادات و معاملات آنها را ضایع سازد، چنین شخصی که قدر خود را نشناخته به یقین مسئولیت سنگینی را در قیامت خواهد داشت. یا شخصی چند کتاب طبی را مطالعه کرده، ناگهان براثر خودبزرگ بینی خویش را طبیبی حاذق و لایق بپندارد و دستورات طبی صادر کند که باعث خطر جانی برای گروهی شود، او به یقین دنیا و آخرت خود را تباه ساخته است. شاهد این تفسیر، جمله معروفی است که در افواه دانشمندان شهرت یافته «رَحِمَ اللهُ مَنْ عَرَفَ قَدْرَهُ وَلَمْ یَتَجاوَزْ حَدَّهُ. خدا رحمت کند کسی را که قدر و منزلت خویش را بشناسد و از حدّ خود تجاوز نکند».

شاهد دیگر بر این تفسیر همان چیزی است که در خطبة 16 نهج البلاغه گذشت: «هَلَکَ مَنِ ادَّعَی، وَخابَ مَنِ افْتَری، مَنْ أَبْدَی صَفْحَتَهُ لِلْحَقِّ هَلَکَ وَکَفَی بالْمَرْءِ جَهْلاً أَلاَّ یَعْرِفَ قَدْرَهُ. آن کس که به ناحق ادعایی کند هلاک می شود و آن کس که با دروغ و افترا مقامی را طلب کند محروم می گردد و به جایی نمی رسد و آن کس که (با ادّعاهای باطل) به مبارزه با حق برخیزد و در برابر آن قد علم کند هلاک خواهد شد و در نادانی انسان همین بس که قدر خویش را نشناسد».
ولی همان گونه که در ذیل خطبه 103 گذشت این جمله تفسیر دیگری نیز می تواند داشته باشد که انسان به موهبت الهی قدر و مقام والایی دارد و جِرم صغیری است که عالم کبیر در آن خلاصه شده است حتی می تواند از فرشتگان آسمان بالاتر رود.

آری چنین است مقام آدمیت، بنابراین اگر مقام خود را درست نشناسد و شخصیت خویش را با درهم و دینار و مقامی معاوضه کند و در هوا و هوس ها و شهوات غوطه ور شود و از رسیدن به مقام قرب الهی باز ماند خود را هلاک کرده است، چرا که قدر خود را نشناخته است. با توجه به آنچه گذشت و تبادر عمومی دانشمندان از این حدیث معنای اوّل مناسب تر به نظر می رسد، هرچند در بعضی از روایات نیز تعبیراتی است که معنای دوم را تداعی می کند.


انتهای پیام/


برچسب ها

نظرات

پربازدیدترین خبر های تلگرام

پر بازدیدترین ها

خبر های مرتبط

Web Analytics